De meeste mensen beginnen hun AI-gebruik verkeerd. Ze tikken een vaag verzoek in, krijgen een generiek antwoord terug en concluderen dat AI niet zo nuttig is als iedereen beweert. De tool heeft hen niet teleurgesteld. Zij hebben de tool niet goed gevraagd.
Prompts schrijven is een vaardigheid, net als een goede briefing geven aan een medewerker. Hoe specifieker je bent over context, doel en format, hoe bruikbaarder het resultaat. Dit stappenplan geeft je een formule die werkt voor de meest voorkomende zakelijke situaties.
Wat is een prompt precies?
Een prompt is simpelweg de instructie die je aan een AI-tool geeft. Alles wat je in het tekstvak typt is een prompt. Een slechte prompt is: "schrijf een e-mail". Een goede prompt is zes regels lang en beschrijft wie je bent, voor wie je schrijft, wat je wil bereiken en in welke toon.
Het verschil in uitkomst is enorm. Niet tien procent beter. Soms het verschil tussen iets wat je direct kunt gebruiken en iets wat je nog anderhalf uur moet herschrijven.
De vijf onderdelen van een goede prompt
Gebruik deze structuur als basis. Je hoeft niet altijd alle vijf te gebruiken - maar hoe meer je er meeneemt, hoe beter het resultaat.
1. Rol
Vertel de AI welke rol hij moet aannemen. "Jij bent een ervaren accountmanager" of "Je bent een juridisch adviseur die schrijft voor niet-juristen" geeft de tool context over het perspectief dat het moet innemen.
2. Context
Beschrijf de situatie. Wie is de ontvanger? Wat is de achtergrond? Wat is er al gezegd of gedaan? Hoe meer relevante context, hoe passsender het antwoord.
3. Taak
Formuleer wat je precies wil. Niet 'schrijf iets over X' maar 'schrijf een e-mail van maximaal 150 woorden waarin ik X vraag aan Y'.
4. Format
Geef aan hoe je het resultaat wil ontvangen. Een opsomming? Een lopende tekst? Drie varianten? Met of zonder onderwerpregel? De tool past zich aan.
5. Beperkingen
Wat moet er niet in? Geen jargon? Geen beloftes die je niet kunt nakomen? Geen informele aanspreekvormen? Benoem het expliciet.
Voorbeeld 1: een offerte begeleiden
Slechte prompt
"Schrijf een e-mail bij mijn offerte."
Goede prompt
"Jij bent een accountmanager bij een klein IT-bureau in Zuid-Limburg. Schrijf een begeleidende e-mail bij een offerte voor website-onderhoud (3.200 euro per jaar) aan een MKB-klant die twijfelt over de prijs. De toon is professioneel maar warm. Benoem kort de drie voordelen van het pakket: beschikbaarheid, snelheid en zekerheid. Geen technisch jargon. Geen komma-opsommingen. Maximaal 120 woorden. Sluit af met een concrete uitnodiging voor een korte call."
Voorbeeld 2: een klacht beantwoorden
Voorbeeld prompt
"Jij bent klantenservice medewerker bij een hoveniersbedrijf in Maastricht. Een klant klaagt via e-mail dat zijn pas aangelegde terras al na twee weken scheuren vertoont. Hij is boos. Schrijf een reactie die: 1) de frustratie erkent zonder schuld toe te geven, 2) aangeeft dat je het gaat onderzoeken, 3) een concrete volgende stap benoemt (inspectieafspraak). Geen standaardtekst, geen sjabloonzinnen. Maximaal 100 woorden."
Voorbeeld 3: een vergadering samenvatten
Voorbeeld prompt
"Hieronder staat een ruwe transcriptie van een teamvergadering. Maak een overzichtelijke samenvatting met drie secties: 1) Genomen beslissingen, 2) Openstaande actiepunten (met naam en deadline), 3) Vragen die nog beantwoord moeten worden. Gebruik opsomming. Geen intro-paragraaf nodig. [plak hier de transcriptie]"
Veelgemaakte fouten
- xTe vaag zijn over het doel. Schrijf nooit 'maak iets over X' als je 'schrijf een LinkedIn-post van 80 woorden over X voor een publiek van Y' bedoelt.
- xVergeten te vertellen wat er NIET in moet. Als je geen jargon wil, zeg het dan.
- xNiet specificeren wie de lezer is. Een tekst voor een CFO klinkt anders dan een tekst voor een receptionist.
- xAlles in een keer willen. Begin met een eenvoudige prompt, bekijk het resultaat en geef daarna gerichte feedback. AI-gesprekken zijn iteratief.
- xOpgeven na het eerste teleurstellende resultaat. Pas je prompt aan en probeer opnieuw. Na drie pogingen weet je of het werkt.
Oefening maakt meester
De beste manier om beter te worden in prompts schrijven is simpelweg doen. Pak een taak die je deze week toch moet uitvoeren - een e-mail, een samenvatting, een analyse - en probeer het eerst via een AI-tool. Gebruik de formule hierboven. Bekijk wat er uitkomt. Pas aan.
Na twee weken dagelijks gebruik ben je merkbaar sneller en weet je precies wat de tool voor je kan en wat niet. Dat is de kennis die je daarna niet meer kwijtraakt.